Dzisiaj przyszedł czas porozmawiać o formach liczebników, pochodzących od cyfr 3 i 4.

W poprzednim poście rozmawialiśmy o wszystkich formach liczebników pochodzących od liczby 2. Już wiem, co sobie myślicie: czy teraz możecie się spodziewać całej serii postów o liczebnikach 5, 6, 8, 11, 12 i tak dalej? Nie, na szczęście nie Liczebniki pochodzące od cyfr 2, 3, 4 są dość wyjątkowe i mają więcej form zależnych od rodzaju rzeczownika, niż inne liczebniki. Także nie musicie się spodziewać nieskończonej serii postów i miliarda różnych form

A teraz przejdźmy do rzeczy.

Liczebniki “trzy” i “cztery” w połączeniu ze WSZYSTKIMI rzeczownikami niemęskoosobowymi (rodzaj żeński, nijaki i męski niemęskoosobowy) mają te same formy: trzy i cztery.

Oto ich odmiana przez przypadki:

Mianownik (kto? co?): trzy, cztery
Dopełniacz (kogo? czego?): trzech, czterech
Celownik (komu? czemu?): trzem, czterem
Biernik (kogo? co?): trzy, cztery
Narzędnik (z kim? z czym?): trzema, czterema
Miejscownik (o kim? o czym?): trzech, czterech

Liczebniki “trzy”, “cztery” łączą się w czasie teraźniejszym wyłącznie z czasownikami w formie 3 osoby liczby mnogiej („są”, “robią”, “pracują” itp.), w czasie przeszłym – z formami 3 osoby liczby mnogiej niemęskoosobowej („były”, “robiły”, “pracowały” itp.) a w czasie przyszłym – również z formami 3 osoby liczby mnogiej niemęskoosobowej („będą”, “będą robiły”, “będą pracowały” itp.).
I tak, powiemy na przykład:

Gdzie są moje trzy długopisy, które wczoraj tu były?
Współpracujemy w tej chwili z czterema dużymi firmami transportowymi.
Marzę przynajmniej o trzech albo czterech dniach wolnego.
Wszystkie cztery pociągi były wczoraj spóźnione.
Nie dałabym sobie rady bez moich czterech kuzynek.
Od jutra będą nad tym pracowały trzy nowe osoby.

W przypadku rzeczowników męskoosobowych znowu mamy dwie opcje, tak samo jak w przypadku liczebnika 2. Pierwsza opcja – to liczebniki “trzej”, “czterej”.

Oto ich odmiana przez przypadki:

Mianownik (kto? co?): trzej, czterej
Dopełniacz (kogo? czego?): trzech, czterech
Celownik (komu? czemu?): trzem, czterem
Biernik (kogo? co?): trzech, czterech
Narzędnik (z kim? z czym?): trzema, czterema
Miejscownik (o kim? o czym?): trzech, czterech

Liczebniki “trzej”, “czterej” łączą się w czasie teraźniejszym wyłącznie z czasownikami w formie 3 osoby liczby mnogiej („są”, “robią”, “pracują” itp.), w czasie przeszłym – z formami 3 osoby liczby mnogiej męskoosobowej („byli”, “robili”, “pracowali” itp.) a w czasie przyszłym – również z formami 3 osoby liczby mnogiej męskoosobowej („będą”, “będą robili”, “będą pracowali” itp.).
I tak, powiemy na przykład:

Gdzie są ci trzej chłopcy, którzy przychodzili wczoraj?
W naszym zespole pracują trzej specjaliści od reklamy.
Bardzo lubię serial “Czterej pancerni i pies”.
Wy wyglądacie jak trzej muszkieterowie!
Policja poszukuje trzech sprawców wczorajszego zajścia.
Rozmawiałam już w tej sprawie z czterema nauczycielami.

Druga opcja tych samych liczebników dla rzeczowników męskoosobowych – to “trzech”, “czterech”.

Oto ich odmiana przez przypadki:

Mianownik (kto? co?): trzech, czterech
Dopełniacz (kogo? czego?): trzech, czterech
Celownik (komu? czemu?): trzem, czterem
Biernik (kogo? co?): trzech, czterech
Narzędnik (z kim? z czym?): trzema, czterema
Miejscownik (o kim? o czym?): trzech, czterech

Zwróćcie uwagę, że oprócz mianownika formy pozostałych przypadków kompletnie niczym się nie różnią od tych, które mają liczebniki “trzej”, “czterej”, tak więc różnica ta jest widoczna tylko w mianowniku.

Czy liczebniki czymś jeszcze się od siebie odróżniają? Tak. Odróżniają się od siebie formami czasowników, których z nimi używamy. Liczebniki “trzech”, “czterech” łączą się w czasie teraźniejszym wyłącznie z czasownikami w formie 3 osoby liczby pojedynczej („jest”, “robi”, “pracuje” itp.), w czasie przeszłym – z formami 3 osoby liczby pojedynczej w rodzaju nijakim („było”, “robiło”, “pracowało” itp.) a w czasie przyszłym – również z formami 3 osoby liczby pojedynczej w rodzaju nijakim („będzie”, “będzie robiło”, “będzie pracowało” itp.).
I tak, powiemy na przykład:

Co robi tych trzech chłopców po drugiej stronie ulicy?
Ten projekt wymagał współpracy z czterema tłumaczami.
Nie mogę przestać myśleć o trzech turystach, którzy zaginęli w górach.
Od wczoraj przyszło do nas aż czterech chętnych do uczestnictwa w programie.
Jestem bardzo wdzięczna trzem ratownikom, którzy uratowali mojego syna.

Podoba Ci się mój kontent? Jeśli chcesz wesprzeć moją pracę, to możesz mi kupić aromatyczną kawę ☺️☕️ https://buycoffee.to/polishnative

Na koniec zostają nam formy liczebników zbiorowych “troje”, “czworo”.

Raz jeszcze powtórzę wam, czym w ogóle są liczebniki zbiorowe. Liczebniki te określają liczbę osób różnej płci, istot młodych, przedmiotów w liczbie mnogiej (plurale tantum) oraz par (oczka, uszy). Najczęstsze słowa używane z tymi liczebnikami to: dzieci, niemowlęta, drzwi, oczy, uszy.

Oto odmiana liczebników “troje”, “czworo” przez przypadki:

Mianownik (kto? co?): troje, czworo
Dopełniacz (kogo? czego?): trojga, czworga
Celownik (komu? czemu?): trojgu, czworgu
Biernik (kogo? co?): troje, czworo
Narzędnik (z kim? z czym?): trojgiem, czworgiem
Miejscownik (o kim? o czym?): trojgu, czworgu

Raz jeszcze zwracam waszą uwagę na to, że po liczebnikach zbiorowych rzeczownik ZAWSZE stoi w dopełniaczu.

Liczebniki “troje”, “czworo” łączą się w czasie teraźniejszym wyłącznie z czasownikami w formie 3 osoby liczby pojedynczej („jest”, “robi”, “pracuje” itp.), w czasie przeszłym – z formami 3 osoby liczby pojedynczej w rodzaju nijakim („było”, “robiło”, “pracowało” itp.) a w czasie przyszłym – również z formami 3 osoby liczby pojedynczej w rodzaju nijakim („będzie”, “będzie robiło”, “będzie pracowało” itp.).
I tak, powiemy na przykład:

Agata ma troje małych dzieci na utrzymaniu.
Moja kotka Zuzia urodziła czworo kociąt i teraz szukam domu dla całego czworga.
Po lekcjach w świetlicy zostawało zazwyczaj troje albo czworo dzieci.
Wszystkie dzieci są chore, więc nie wiem, czy jutro przyjdzie więcej niż czworo uczniów.

A teraz, oczywiście, zebrawszy wszystkie zasady, musimy koniecznie przejść od teorii do praktyki!