Imiesłowy to kolejny temat gramatyczny, który jest wymagany na poziomie B2 egzaminu certyfikatowego z języka polskiego.
Jak wiecie, mamy cztery rodzaje imiesłowów:
- przymiotnikowe:
– czynne (robiący, szyjący itp.)
– bierne (robiony, szyty itp.) - przysłówkowe
– współczesne (robiąc, szyjąc itp.)
– uprzednie (zrobiwszy, uszywszy itp.)
Warto pamiętać o tym, że imiesłowy przymiotnikowe czynne oraz przymiotnikowe współczesne mogą być utworzone TYLKO od aspektu NIEDOKONANEGO czasowników, z tego prostego względu, że jeśli ja opisuję człowieka, który właśnie coś robi w tej chwili (człowiek robiący obiad), albo wskazuję na jednoczesność jego działań (robiąc obiad, Adam słuchał radia), to niemożliwe jest użycie tam formy dokonanej, skoro dana czynność dopiero trwa.
Imiesłowy przymiotnikowe bierne mogą być utworzone od OBYDWU aspektów czasownika, w zależności od kontekstu:
Zadania robione dzisiaj przez uczniów są o wiele prostsze, niż były 30 lat temu. (robione kiedy? teraz -> aspekt niedokonany)
Te zadania zostały zrobione przez moje dzieci dwa tygodnie temu. (zrobione kiedy? dwa tygodnie temu -> aspekt dokonany)
Z kolei Imiesłowy przymiotnikowe uprzednie mogą powstać TYLKO od aspektu DOKONANEGO, bo jeżeli wskazuję, że dana czynność już została zrobiona, to znaczy, że została ona skończona, a to w nieunikniony sposób wymaga wyłącznie aspektu dokonanego: Zrobiwszy obiad, Adam załączył film.
Powyższe zasady wynikają nie tyle z samej gramatyki języka polskiego, ile z generalnej logiki wypowiedzi. Warto się więc zastanowić, jeśli musicie uzupełnić tekst zgodnie z kontekstem, kiedy dana czynność się odbyła, albo już się odbyła.
A teraz, oczywiście, przejdźmy do zadań!
Ćwiczenie 1
Ćwiczenie 2
Ćwiczenie 3
Ćwiczenie 4
