Dzisiaj przyszedł czas porozmawiać o formach liczebników, pochodzących od cyfr 3 i 4.

W poprzednim poście rozmawialiśmy o wszystkich formach liczebników pochodzących od liczby 2. Już wiem, co sobie myślicie: czy teraz możecie się spodziewać całej serii postów o liczebnikach 5, 6, 8, 11, 12 i tak dalej? Nie, na szczęście nie Liczebniki pochodzące od cyfr 2, 3, 4 są dość wyjątkowe i mają więcej form zależnych od rodzaju rzeczownika, niż inne liczebniki. Także nie musicie się spodziewać nieskończonej serii postów i miliarda różnych form

A teraz przejdźmy do rzeczy.

Liczebniki «trzy» i «cztery» w połączeniu ze WSZYSTKIMI rzeczownikami niemęskoosobowymi (rodzaj żeński, nijaki i męski niemęskoosobowy) mają te same formy: trzy i cztery.

Oto ich odmiana przez przypadki:

Mianownik (kto? co?): trzy, cztery
Dopełniacz (kogo? czego?): trzech, czterech
Celownik (komu? czemu?): trzem, czterem
Biernik (kogo? co?): trzy, cztery
Narzędnik (z kim? z czym?): trzema, czterema
Miejscownik (o kim? o czym?): trzech, czterech

Liczebniki «trzy», «cztery» łączą się w czasie teraźniejszym wyłącznie z czasownikami w formie 3 osoby liczby mnogiej („są”, «robią», «pracują» itp.), w czasie przeszłym – z formami 3 osoby liczby mnogiej niemęskoosobowej („były”, «robiły», «pracowały» itp.) a w czasie przyszłym – również z formami 3 osoby liczby mnogiej niemęskoosobowej („będą”, «będą robiły», «będą pracowały» itp.).
I tak, powiemy na przykład:

Gdzie są moje trzy długopisy, które wczoraj tu były?
Współpracujemy w tej chwili z czterema dużymi firmami transportowymi.
Marzę przynajmniej o trzech albo czterech dniach wolnego.
Wszystkie cztery pociągi były wczoraj spóźnione.
Nie dałabym sobie rady bez moich czterech kuzynek.
Od jutra będą nad tym pracowały trzy nowe osoby.

W przypadku rzeczowników męskoosobowych znowu mamy dwie opcje, tak samo jak w przypadku liczebnika 2. Pierwsza opcja — to liczebniki «trzej», «czterej».

Oto ich odmiana przez przypadki:

Mianownik (kto? co?): trzej, czterej
Dopełniacz (kogo? czego?): trzech, czterech
Celownik (komu? czemu?): trzem, czterem
Biernik (kogo? co?): trzech, czterech
Narzędnik (z kim? z czym?): trzema, czterema
Miejscownik (o kim? o czym?): trzech, czterech

Liczebniki «trzej», «czterej» łączą się w czasie teraźniejszym wyłącznie z czasownikami w formie 3 osoby liczby mnogiej („są”, «robią», «pracują» itp.), w czasie przeszłym – z formami 3 osoby liczby mnogiej męskoosobowej („byli”, «robili», «pracowali» itp.) a w czasie przyszłym – również z formami 3 osoby liczby mnogiej męskoosobowej („będą”, «będą robili», «będą pracowali» itp.).
I tak, powiemy na przykład:

Gdzie są ci trzej chłopcy, którzy przychodzili wczoraj?
W naszym zespole pracują trzej specjaliści od reklamy.
Bardzo lubię serial «Czterej pancerni i pies».
Wy wyglądacie jak trzej muszkieterowie!
Policja poszukuje trzech sprawców wczorajszego zajścia.
Rozmawiałam już w tej sprawie z czterema nauczycielami.

Druga opcja tych samych liczebników dla rzeczowników męskoosobowych — to «trzech», «czterech».

Oto ich odmiana przez przypadki:

Mianownik (kto? co?): trzech, czterech
Dopełniacz (kogo? czego?): trzech, czterech
Celownik (komu? czemu?): trzem, czterem
Biernik (kogo? co?): trzech, czterech
Narzędnik (z kim? z czym?): trzema, czterema
Miejscownik (o kim? o czym?): trzech, czterech

Zwróćcie uwagę, że oprócz mianownika formy pozostałych przypadków kompletnie niczym się nie różnią od tych, które mają liczebniki «trzej», «czterej», tak więc różnica ta jest widoczna tylko w mianowniku.

Czy liczebniki czymś jeszcze się od siebie odróżniają? Tak. Odróżniają się od siebie formami czasowników, których z nimi używamy. Liczebniki «trzech», «czterech» łączą się w czasie teraźniejszym wyłącznie z czasownikami w formie 3 osoby liczby pojedynczej („jest”, «robi», «pracuje» itp.), w czasie przeszłym – z formami 3 osoby liczby pojedynczej w rodzaju nijakim („było”, «robiło», «pracowało» itp.) a w czasie przyszłym – również z formami 3 osoby liczby pojedynczej w rodzaju nijakim („będzie”, «będzie robiło», «będzie pracowało» itp.).
I tak, powiemy na przykład:

Co robi tych trzech chłopców po drugiej stronie ulicy?
Ten projekt wymagał współpracy z czterema tłumaczami.
Nie mogę przestać myśleć o trzech turystach, którzy zaginęli w górach.
Od wczoraj przyszło do nas aż czterech chętnych do uczestnictwa w programie.
Jestem bardzo wdzięczna trzem ratownikom, którzy uratowali mojego syna.

Podoba Ci się mój kontent? Jeśli chcesz wesprzeć moją pracę, to możesz mi kupić aromatyczną kawę ☺️☕️ https://buycoffee.to/polishnative

Na koniec zostają nam formy liczebników zbiorowych «troje», «czworo».

Raz jeszcze powtórzę wam, czym w ogóle są liczebniki zbiorowe. Liczebniki te określają liczbę osób różnej płci, istot młodych, przedmiotów w liczbie mnogiej (plurale tantum) oraz par (oczka, uszy). Najczęstsze słowa używane z tymi liczebnikami to: dzieci, niemowlęta, drzwi, oczy, uszy.

Oto odmiana liczebników «troje», «czworo» przez przypadki:

Mianownik (kto? co?): troje, czworo
Dopełniacz (kogo? czego?): trojga, czworga
Celownik (komu? czemu?): trojgu, czworgu
Biernik (kogo? co?): troje, czworo
Narzędnik (z kim? z czym?): trojgiem, czworgiem
Miejscownik (o kim? o czym?): trojgu, czworgu

Raz jeszcze zwracam waszą uwagę na to, że po liczebnikach zbiorowych rzeczownik ZAWSZE stoi w dopełniaczu.

Liczebniki «troje», «czworo» łączą się w czasie teraźniejszym wyłącznie z czasownikami w formie 3 osoby liczby pojedynczej („jest”, «robi», «pracuje» itp.), w czasie przeszłym – z formami 3 osoby liczby pojedynczej w rodzaju nijakim („było”, «robiło», «pracowało» itp.) a w czasie przyszłym – również z formami 3 osoby liczby pojedynczej w rodzaju nijakim („będzie”, «będzie robiło», «będzie pracowało» itp.).
I tak, powiemy na przykład:

Agata ma troje małych dzieci na utrzymaniu.
Moja kotka Zuzia urodziła czworo kociąt i teraz szukam domu dla całego czworga.
Po lekcjach w świetlicy zostawało zazwyczaj troje albo czworo dzieci.
Wszystkie dzieci są chore, więc nie wiem, czy jutro przyjdzie więcej niż czworo uczniów.

A teraz, oczywiście, zebrawszy wszystkie zasady, musimy koniecznie przejść od teorii do praktyki!